Mỗi dịp cuối năm Kaspersky thường dự báo các vấn đề bảo mật có thể nở rộ trong năm tiếp theo.

Năm nay, hãng bảo mật này cho rằng các xu hướng dưới đây có thể được khai thác mạnh trong năm tới.

Chuyên gia của hãng này cho rằng các hacker sẽ sử dụng các công cụ tấn công có chủ đích (APT) để khai thác nhiều lỗ hổng và thâm nhập thiết bị di động, thiết bị đeo thông minh (wearables) và thiết bị thông minh (smart devices), đồng thời sử dụng chúng để hình thành mạng lưới botnet, tinh chỉnh các phương thức tấn công chuỗi cung ứng và sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để cuộc tấn công lừa đảo có hiệu quả hơn. 

Các công cụ AI mới nổi dễ dàng soạn thảo những tin nhắn lừa đảo trực tuyến. Thậm chí có thể bắt chước các cá nhân cụ thể. Những kẻ tấn công có thể thu thập dữ liệu trực tuyến của ai đó và cung cấp dữ liệu đó cho mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để tạo ra nội dung tin nhắn giống như người quen của nạn nhân.

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, số lượng các cuộc tấn công mạng do nhà nước bảo trợ cũng có khả năng tăng mạnh trong năm tới. Những cuộc tấn công này có thể đánh cắp hoặc mã hóa dữ liệu, phá hủy cơ sở hạ tầng CNTT, hoạt động gián điệp lâu dài và phá hoại không gian mạng.

Một xu hướng đáng chú ý khác là chủ nghĩa hacktivism, vốn đã trở nên phổ biến hơn trong bối cảnh xung đột địa chính trị. Căng thẳng địa chính trị cho thấy khả năng gia tăng hoạt động hacktivist, vừa mang tính phá hoại, vừa nhằm mục đích truyền bá thông tin sai lệch.

Hacker có thể tấn công vào các công ty nhỏ có mức độ bảo mật kém, để từ đó tấn công lan sang công ty lớn hơn nằm trong chuỗi cung ứng. Động cơ của các cuộc tấn công này có thể bao gồm từ lợi ích tài chính đến hoạt động gián điệp.

Các nhóm hack thuê đang gia tăng, cung cấp dịch vụ đánh cắp dữ liệu cho khách hàng, từ các nhà điều tra tư nhân đến các đối thủ kinh doanh. Xu hướng này dự kiến sẽ phát triển trong năm tới.

Kaspersky đã ngăn chặn hơn 300.000 cuộc tấn công ransomware đánh cắp dữ liệu doanh nghiệp trong năm 2022.

Kẻ xấu dùng ransomware nhắm vào doanh nghiệp Đông Nam Á

Kaspersky dự đoán những đối tượng xấu, nay được gọi với tên khá mới mẻ là Digital kidnappers (những kẻ bắt cóc trên môi trường số), đang dùng ransomware nhắm vào doanh nghiệp ở Đông Nam Á. Xu hướng này sẽ tiếp tục trong năm nay và theo những cách tinh vi và có mục tiêu hơn.ra

Ransomware (mã độc tống tiền) là một loại phần mềm độc hại khóa máy tính và thiết bị di động của một cá nhân hoặc mã hóa các tệp điện tử. Thông thường, bọn tội phạm mạng đứng sau hình thức tấn công này sẽ yêu cầu một khoản tiền chuộc từ người dùng nếu muốn có được khoá “giải mã” hoặc lấy lại dữ liệu.

Mối đe doạ ransomware đã trải qua một chặng đường dài kể từ cuộc tấn công ransomware đầu tiên được thực hiện từ năm 1989. Kể từ năm 2016, những tác nhân độc hại đằng sau mối đe dọa này đã chuyển mục tiêu từ người dùng sang các doanh nghiệp lớn hơn. Các sự cố có tác động lớn được biết đến bao gồm Wannacry Ransomware, với hậu quả ước tính trị giá 4 tỷ USD. 

Do tính chất hoàn vốn đầu tư cao, các nhóm ransomware tiếp tục tấn công các doanh nghiệp trên toàn cầu, bao gồm cả các doanh nghiệp ở Đông Nam Á.

Số liệu thống kê mới đây từ Kaspersky tiết lộ rằng tổng cộng 304.904 cuộc tấn công ransomware nhắm vào các doanh nghiệp tại khu vực này đã bị chặn bởi các giải pháp kinh doanh của Kaspersky vào năm 2022. 

Indonesia ghi nhận số lượng vụ tấn công được giải quyết bằng các giải pháp B2B của Kaspersky cao nhất (131.779 vụ), tiếp theo là Thái Lan (82.438 vụ) và Việt Nam (57.389 vụ). Philippines đã ghi nhận tổng cộng 21.076 cuộc tấn công ransomware trong khi Malaysia có 11.750 vụ và Singapore có 472 vụ.

kaspersky, ransomware
Số lượng ransomware nhắm tới doanh nghiệp tại Đông Nam Á. (Nguồn: Kaspersky)

Dữ liệu từ xa của Kaspersky cũng tiết lộ các loại ransomware phổ biến nhất nhắm vào các doanh nghiệp tại Việt Nam là: 

  • Trojan-Ransom.Win32.Wanna
  • Trojan-Ransom.Win32.Crypmod
  • Trojan-Ransom.Win32.Gen
  • Trojan-Ransom.Win32.Cryptor
  • Trojan-Ransom.Win32.Crypren

“Một trong những nghiên cứu mới đây của chúng tôi đã xác nhận rằng 3/5 doanh nghiệp trong khu vực từng là nạn nhân của một cuộc tấn công ransomware. Một số doanh nghiệp bị tấn công một lần, nhưng một nửa đã trở thành con mồi bị tấn công nhiều lần”, ông Yeo Siang Tiong, Tổng Giám đốc Kaspersky khu vực Đông Nam Á nhận xét.

Ông Yeo cũng không quên đề cập rằng, một số giám đốc điều hành doanh nghiệp cho rằng ransomware bị giới truyền thông thổi phồng quá mức và do các nhóm bảo mật doanh nghiệp thực sự bị quá tải và thiếu nhân lực để phát hiện và phản ứng lại với các tác nhân này.

Thiếu nhân lực chống lại các cuộc tấn công như ransomware

Sự thiếu hụt nhân lực an ninh mạng tiếp tục “ám ảnh” các doanh nghiệp ở đây. Một nghiên cứu thậm chí còn ghi nhận sự thiếu hụt 2,1 triệu nhân viên an ninh địa phương có sẵn trong trường hợp cần thiết và khẩn cấp ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Ngoài ra, chỉ có 5% lãnh đạo doanh nghiệp tại đây xác nhận rằng họ có khả năng ứng phó sự cố nội bộ hoặc có đội ngũ CNTT hoặc nhà cung cấp dịch vụ thường xuyên để tìm ra cuộc tấn công ransomware.

Điều này giải thích tại sao phần lớn (94%) trong số họ sẽ cần sự trợ giúp từ bên ngoài nếu gặp phải sự cố.

“Với xu hướng mới nổi của Ransomware 3.0 – một phiên bản nguy hiểm hơn của mối đe dọa này thì việc sở hữu các chuyên gia an ninh mạng vượt xa giải pháp thiết bị đầu cuối thông thường là vô cùng cần thiết. Trọng tâm của vấn đề này là trang bị cho các nhóm bảo mật của các doanh nghiệp các công cụ phát hiện và ứng phó sự cố chuyên nghiệp như Kaspersky XDR (Extended Detection and Response)”,  ông Yeo cho biết thêm.

XDR của Kaspersky là một danh mục tổng thể được xây dựng dựa trên ba trụ cột của chiến lược thành công để ứng phó sự cố phức tạp. 

Nền tảng XDR của Kaspersky có sự kết hợp giữa công nghệ, thông tin thám báo về mối đe dọa, chuyên môn về con người, đào tạo và dịch vụ, được hỗ trợ bởi những chuyên gia trong lĩnh vực an ninh mạng.