Trong sự phát triển của công nghệ, trẻ có cơ hội tiếp cận nhiều nguồn thông tin, trong đó cả những nội dung nhạy cảm chưa phù hợp với độ tuổi. Do vậy, phụ huynh cần cung cấp cho trẻ những kiến thức cần thiết nhất, là về giáo dục giới tính, để trẻ không tò mò và có cách ứng xử khéo léo khi phát hiện con xem những nội dung không phù hợp. Khi bước vào tuổi dậy thì, trẻ không chỉ nhận thấy được những thay đổi bên ngoài cơ thể mà còn cảm nhận những thay đổi tâm sinh lý từ bên trong.
ThS Nguyễn Hải Uyên, Chuyên gia Tâm lý cho biết, việc giáo dục giới tính ngoài việc giúp cho trẻ có thể hiểu được bản thân mình, hiểu được giới khác, biết cách thức chăm sóc bản thân, đồng thời, còn giúp cho trẻ biết quý trọng cơ thể của chính mình, và có cách thức bảo vệ bản thân phù hợp trước những cái chuyển động của xung quanh. “Thời điểm phù hợp nhất để giáo dục giới tính là thời điểm trẻ bắt đầu nhận thức được về bản thân mình, thường xoay quanh khoảng ở độ tuổi từ 3 đến 4 tuổi. Chúng ta sẽ lưu ý rằng ở giai đoạn tiền dậy thì, những mục tiêu quan trọng đề ra là trẻ sẽ cần biết rõ về cơ thể của mình, biết cách gọi tên các bộ phận của cơ thể, biết đặc điểm khác biệt cơ bản giữa bạn trai và bạn gái. Đồng thời, biết cách tự bảo vệ bản thân khi mà người khác có sự xâm phạm vào những vùng riêng tư của mình. Ở giai đoạn khoảng từ 12 tuổi trở lên, trẻ sẽ có những rung cảm, cảm giác giới tính với những người bạn khác giới. Vậy thì, những cái tiếp xúc va chạm ở trên cơ thể cũng sẽ diễn ra. Cho nên, giáo dục giới tính ở giai đoạn đó, chúng ta sẽ cần cho trẻ biết những giới hạn nào của việc có những cái kết nối cặp đôi giai đoạn tuổi học trò”, chuyên gia chia sẻ.
Ngày nay, các em có cơ hội được tiếp cận sớm với công nghệ số, chỉ cần lỡ tay nhấn chuột vào các đường dẫn độc hại, trẻ có thể tiếp cận với những hình ảnh và video chứa nội dung không phù hợp lứa tuổi. Khi phát hiện con vô tình xem nội dung như vậy, cha mẹ thường có những phản ứng khác nhau. Có phụ huynh tức giận, cấm đoán, khó mở lời. Nhưng cũng có người thì nhẹ nhàng khuyên bảo.
Anh Huỳnh Nguyễn Phúc, TP.HCM chia sẻ: “Khi thấy ở các bé ở trong hoàn cảnh đó, chúng ta không nên làm bé phải xấu hổ, hay là tức giận, hay có những phản ứng nào đó tiêu cực”.
Đồng quan điểm, chị Phạm Hồng Đào ngụ tại Tỉnh Long An cho biết, khi phát hiện ra con trẻ xem những nội dung không đúng, chị sẽ hướng dẫn cho con, sẽ trao đổi với con, chỉ ra những cái nên xem, để cho trẻ tiếp cận với những cái đúng đắn. “Tôi sẽ cư xử mềm mỏng, trao đổi giống như là một người bạn với trẻ, để trẻ có thể tiếp thu”, chị Đào chia sẻ.
Chuyên gia Tâm lý Cao Kim Thắm, Trung tâm Tâm lý Trị liệu NHC Việt Nam cho biết, những trường hợp ba mẹ hơi ngại khi nói về cái vấn đề giới tính, không biết làm sao giáo dục cho con, hoặc trốn tránh cho qua chuyện, đôi khi là nóng giận, cấm đoán. “Khi các con không hỏi được phụ huynh, thì các bạn lại hỏi những người bạn đồng trang lứa. Nhưng bạn đồng trang lứa thì đôi khi kiến thức cũng không đúng, cho nên nhiều khi là dạy sai con mình. Phụ huynh cứ nghĩ nếu cho con biết hết tất cả thì giống như vẽ đường cho hươu chạy, thật ra không phải như vậy, cái gì phụ huynh càng cấm thì con càng tò mò. Phụ huynh cần đồng hành cùng con từ nhỏ tới lớn”, chuyên gia cho biết.
Trong tình huống phát hiện con xem những nội dung nhạy cảm không phù hợp với độ tuổi, cha mẹ cần lắng nghe và hỏi về suy nghĩ của con như một người bạn, để con có thể thoải mái bày tỏ. Ngược lại cảm xúc tức giận của cha mẹ có thể khiến cho cuộc trò chuyện trở nên căng thẳng và không hiệu quả. Bên cạnh đó, ba mẹ cần giúp trẻ nhận biết, đánh giá nội dung nào phù hợp và không phù hợp với lứa tuổi của mình. Thông qua đó, giáo dục cho trẻ sử dụng Internet một cách an toàn và hiệu quả. Đồng thời, phụ huynh cần gợi mở cho con những chủ đề khác, chẳng hạn như thúc đẩy sở thích, năng khiếu và cùng con tham gia các hoạt động trải nghiệm khác.
ThS Nguyễn Hải Uyên cho biết: “Chúng ta sẽ có hai kỹ năng quan trọng cần hướng dẫn với trẻ lúc này. Thứ nhất là kỹ năng tìm kiếm và chọn lọc thông tin. Mình sẽ cung cấp cho con một vài cơ sở, mà con có thể xác định được thông tin nào là khoa học, thông tin nào không khoa học. Mình cũng đồng thời gợi ý cho con một số kênh thông tin chính thống, mà con có thể tìm hiểu để đọc các tin tức, cũng như các thông tin về giới tính mà con đang tò mò. Kỹ năng thứ hai mà mình cần trang bị đó là kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn và hiệu quả, để chính con có thể là người vững bước trong hành trình tìm hiểu về giới tính của mình”.
Tuổi dậy thì là bước ngoặc lớn trong sự chuyển biến tâm sinh lý của trẻ. Việc giáo dục giới tính cho trẻ đầy đủ và đúng lúc là hành trang tốt nhất khi trẻ bước vào tuổi thành niên. Ngoài ra, việc giáo dục giới tính cho học sinh trong các nhà trường cũng cần đẩy mạnh bằng những hoạt động giáo dục khoa học gần gũi với lứa tuổi, để các em có nhận thức đúng đắn về suy nghĩ và hành động của mình đến khi trưởng thành. Trong quá trình một đứa trẻ lớn lên, mỗi phụ huynh không chỉ là người hướng dẫn mà còn là bạn đồng hành, để con tin tưởng, chia sẻ. Từ đó, giúp con phát triển một cách toàn diện và tự tin hơn trong cuộc sống.
Clip Ứng xử khi con xem nội dung không phù hợp lứa tuổi
Câu Chuyện Cuộc Sống là chương trình có thời lượng 7-9 phút khai thác thông tin đa chiều, khách quan về các vấn đề đời sống xã hội đang được công chúng quan tâm. Bằng những cuộc đối thoại ngắn kết hợp video dàn dựng, phóng sự phản ánh, Câu Chuyện Cuộc Sống làm khơi gợi lên những chủ đề đang được xã hội quan tâm như: đạo đức gia đình, trách nhiệm với xã hội, pháp luật, pháp lý, văn hóa, an toàn sống của những cá nhân, tập thể điển hình,… Câu Chuyện Cuộc Sống phát sóng vào lúc 19:50 Thứ Ba, Thứ Năm và Thứ Sáu hàng tuần trên kênh THVL1.
