Sau giai đoạn hỗ trợ các nhóm nghiên cứu phát triển 6 giải pháp thử nghiệm bằng AI, Saigon AI Hub (SAIH) đang chuyển sang một cách làm mới: doanh nghiệp và các tổ chức có thể đưa ra những vấn đề họ đang gặp phải, sau đó SAIH tìm nhóm nghiên cứu phù hợp để phát triển giải pháp.
Cách làm này được kỳ vọng rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu AI và nhu cầu thực tế. Thay vì các nhà nghiên cứu tự chọn đề tài rồi mới tìm cách đưa sản phẩm ra thị trường, những bài toán từ doanh nghiệp, sản xuất, nông nghiệp hay các vấn đề xã hội sẽ trở thành điểm xuất phát cho các dự án AI.
Không chỉ nghiên cứu AI, mục tiêu là giải quyết những việc đang diễn ra ngoài thị trường
Tại Demo Day 2026, SAIH giới thiệu kết quả của giai đoạn nghiên cứu đầu tiên với sự tham gia của khoảng 60 nhà nghiên cứu, chia thành 10 nhóm. Các nhóm tập trung vào nhiều hướng ứng dụng như chăm sóc sức khỏe, phòng ngừa ung thư, xử lý tiếng Việt, nhận diện hình ảnh và các hệ thống có khả năng xử lý nhiều loại dữ liệu cùng lúc.
Sau quá trình nghiên cứu, 6 giải pháp thử nghiệm được giới thiệu trực tiếp. Đây là những phiên bản ban đầu được xây dựng để kiểm tra xem công nghệ AI có thể giải quyết một vấn đề cụ thể như thế nào, thay vì chỉ dừng ở nghiên cứu trên giấy.
Đáng chú ý, một dự án trong số này đã được đưa ra sử dụng thực tế trong lĩnh vực drone. Ban đầu, nhóm nghiên cứu tập trung vào việc kết hợp công nghệ thực tế mở rộng với tương tác giữa người và robot. Tuy nhiên, khi phát triển dự án, nhóm chuyển hướng sang ứng dụng AI cho việc đào tạo và vận hành drone, kết hợp thiết bị thật với môi trường mô phỏng.
Trường hợp này cho thấy một vấn đề khá phổ biến với các dự án công nghệ: ý tưởng ban đầu có thể thay đổi khi tiếp xúc với nhu cầu thực tế. Một công nghệ có giá trị không chỉ vì nó mới, mà còn vì doanh nghiệp hoặc người dùng có thể sử dụng nó để giải quyết một công việc cụ thể.
Đây cũng là lý do SAIH muốn thay đổi cách triển khai ở giai đoạn tiếp theo. Thay vì bắt đầu bằng câu hỏi “có thể nghiên cứu công nghệ gì?”, chương trình mới sẽ bắt đầu bằng câu hỏi “doanh nghiệp hoặc xã hội đang cần giải quyết vấn đề gì?”.
Doanh nghiệp có thể đưa bài toán, nhóm nghiên cứu phát triển giải pháp
Từ ngày 8/10, SAIH bắt đầu tiếp nhận các bài toán thực tế từ doanh nghiệp và các tổ chức, cơ quan. Những vấn đề này sau đó sẽ được SAIH lựa chọn và kết nối với các nhóm nghiên cứu AI phù hợp trên cả nước.
Mô hình được xây dựng dựa trên ba bên: đơn vị đang có vấn đề cần giải quyết, nhóm nghiên cứu có chuyên môn phù hợp và SAIH đóng vai trò kết nối cũng như huy động nguồn lực để dự án được triển khai.
Chẳng hạn, một doanh nghiệp sản xuất có thể gặp khó khăn trong việc phát hiện lỗi sản phẩm trên dây chuyền. Thay vì doanh nghiệp phải tự tìm một nhóm nghiên cứu AI, bài toán này có thể được đưa vào chương trình để tìm nhóm có chuyên môn về nhận diện hình ảnh và phát triển giải pháp thử nghiệm.
Tương tự, một đơn vị hoạt động trong nông nghiệp có thể cần theo dõi cây trồng, dự báo năng suất hoặc phát hiện dấu hiệu bất thường. Những vấn đề như vậy sẽ trở thành đầu vào cho các nhóm nghiên cứu thay vì chỉ nghiên cứu công nghệ một cách độc lập.
Trong đợt triển khai mới, SAIH ưu tiên bốn nhóm vấn đề gồm sản xuất, nông nghiệp, biến đổi khí hậu và những bài toán có quy mô lớn, cần sự tham gia của nhiều bên.
Mục tiêu đặt ra cho năm 2027 là triển khai ít nhất 10 dự án, trong đó 6 dự án có kết quả thử nghiệm trong thực tế, 3 dự án được đưa vào sử dụng hoặc kinh doanh và ít nhất một dự án có khả năng phát triển thành startup.
Nếu mô hình này hoạt động hiệu quả, đây có thể là một hướng để các kết quả nghiên cứu AI tiếp cận thị trường nhanh hơn. Với doanh nghiệp, họ có cơ hội tiếp cận các nhóm nghiên cứu mà không phải tự xây dựng toàn bộ năng lực AI từ đầu. Với các nhà nghiên cứu, những bài toán thực tế giúp họ kiểm chứng giá trị của công nghệ và tìm đường đưa kết quả nghiên cứu ra ngoài phòng thí nghiệm.
Theo kế hoạch, SAIH sẽ tiếp nhận các bài toán trong tháng 10 và 11/2026, sau đó mở đăng ký nghiên cứu vào tháng 12. Các nhóm nghiên cứu và bài toán sẽ được đánh giá, kết nối trong tháng 1/2027 trước khi các dự án chính thức bắt đầu từ tháng 2/2027. Mỗi dự án dự kiến được triển khai trong khoảng 6 tháng.
Điểm đáng chú ý của chương trình lần này không nằm ở việc có thêm một chương trình nghiên cứu AI, mà ở cách xác định đầu ra: AI phải đi từ một vấn đề cụ thể đến một giải pháp có khả năng sử dụng được trong thực tế. Đây cũng là bài toán ngày càng quan trọng khi AI đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang được doanh nghiệp đưa vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh và vận hành hàng ngày.
